اينجا هستيد: سایت حقوق > حقوق عمومی > حقوق منابع طبیعی > معرفی سازمان امور اراضی کشور
منتشر شده: 6 سپتامبر 2015

معرفی سازمان امور اراضی کشور

مقدمه
پیشینه تاریخی سازمان امور اراضی کشور
نمایه کلی وضعیت اراضی کشور
عناوین قوانین و مقررات مورد عمل سازمان امور اراضی کشور
اساسنامه سازمان امور اراضی کشور
ماموریتها و رویکردهای سازمان امور اراضی کشور
سیاست ها و برنامه های حفظ کاربری و یکپارچگی اراضی
سیاست ها و برنامه های ساماندهی و توسعه اراضی
برنامه های سازماندهی، توسعه و تجهیز منابع سازمان
جایگاه زمین و کشاورزی در اسلام، قانون اساسی و سیاست های کلی نظام

مقدمه:
زمین و خاک اساسی ترین عنصر حیات بشری و جایگاه تکوین و رشد گیاهان و بسیاری دیگر از خلقت های پروردگار متعال است. این موهبت الهی که به رسم امانت به انسان سپرده شده امروزه اصلیترین رکن برای توسعه کشاورزی به شمار میرود. تردیدی نیست که در همه جوامع کوچک و بزرگ تامین امنیت غذایی نسل فعلی و آتی بشر مستلزم حفظ و پاسداشت اراضی موجود برای استفاده مستمر و موثر از آنها است. از این رو بهره برداری بهینه و حفاظت از آن به عنوان تضمین کننده تداوم حیات بشری، یکی از ماموریتهای مهم انسان بر روی زمین است. بیشتر کشورهای توسعه یافته و پیشرو درعرصه کشاورزی، برنامهریزی برای حفظ اراضی کشاورزی، جلوگیری از خرد شدن آنها برای اقتصادی بودن تولید و یکپارچهسازی آن، مدیریت بهره وری و بهینه سازی نحوه استفاده از زمین را یکی از مهمترین وظایف حاکمیتی دولت‌ها دانسته و در رأس برنامه‌های خود قرار داده‌اند. کشور عزیزمان ایران با 165 میلیون هکتار وسعت و بهره مندی از اقلیمهای متعدد و به‌رغم محدودیت‌های منابع آب و خاک، یکی از قطبهای کشاورزی در جهان است. از مجموع مساحت کشور، حدود 23میلیون هکتار معادل 15 درصد از مجموع وسعت کشور مستعد فعالیتهای کشاورزی است. از این رقم حدود 7/18 میلیون هکتار هم اکنون در چرخه تولید محصولات کشاورزی قرار دارد و سالانه به طور متوسط 8/14 میلیون هکتار از اراضی کشاورزی در کشور به زیر کشت می رود.

در دهه های اخیر با توسعه کشور گرایش به شهرنشینی رشد قابل توجهی داشته و جمعیت شهری از 6 میلیون نفر (28 درصد از جمعیت کل کشور) در دهه‌های گذشته به 48 میلیون نفر (70 درصد) افزایش یافته، به‌گونه ای که تعداد شهرها از 500 شهر به حدود 1200 شهر افزایش یافته است. طی حدود 16 سال گذشته قریب به یکصدهزار هکتار از اراضی کشاورزی کشور به صورت مجاز یا غیرمجاز تغییر کاربری داده شده و از چرخه تولید خارج شده است. البته این آمار به غیر از گسترش محدوده شهرها در اراضی کشاورزی طی این مدت می باشد. همچنین زندگی صنعتی و نیاز روز افزون به تولید کشاورزی از یک طرف و افزایش نیاز مسکن و تفریح از طرف دیگر موجبات فشار بر اراضی کشاورزی و تغییر کاربری آن به مناطق شهری ،خدمات، ویلا و.... را فراهم کرده است. در این بین عمده نیاز توسعه شهری و مناطق گردشگری کشور از اراضی کشاورزی تامین شده است که این هشدار جدی برای تامین امنیت غذائی در آینده خواهد بود.

سازمان امور اراضی کشور بر آن است تا با برنامه ریزی صحیح و مدیریت کارآمد، در جایگاه تحقق اهداف حاکمیتی که در حیطه وظایف، ماموریت‌ها و اختیارات این سازمان قرار دارد، اراضی کشور و به ویژه اراضی کشاورزی را ساماندهی و مدیریت کند، توسعه دهد و از آسیب‌های پیش‌رو جلوگیری کند. در جهت تحقق این مهم چشم‌انداز تدبیر در سازمان امور اراضی مشتمل بر اهداف، رویکردها، سیاستها، برنامه و طرح‌های اساسی سازمان تدوین شده است که در ادامه ارائه می‌شود. امید است کارشناسان با ارائه نظرها و پیشنهادها ما را در تکمیل آن یاری کنند.
قباد افشار
رئیس سازمان امور اراضی کشور

فصل اول
جایگاه زمین و کشاورزی در آیات و احادیث، بیانات رهبر معظم انقلاب،

قانون اساسی و سیاست های کلی بخش کشاورزی

جایگاه زمین و کشاورزی از دیدگاه قران و اسلام

کشاورزی یکی از منابع اصلی تغذیه انسان است و به عنوان یکی از اهرم های استقلال اقتصادی، استقلال سیاسی هر کشور نیز تا حدود فراوانی به ان وابسته است. از این رو دین اسلام به کشاورزی اهمیت فراوانی داده و ارزش بالایی را برای آن بر شمرده است: قال الله تعالى‏:‏ وَالْأَرْضَ وَضَعَهَا لِلْأَنَامِ ( الرحمن:10) و زمین را برای جهانیان بنا نهاد. خداوند متعال در این آیه، نمایانده است که اصولاً سامان یافتن زمین و شکل گیری آن از آغاز، بدان هدف صورت گرفته که زیستگاه انسان باشد.
‏‏‏أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنزَلَ مِنَ السَّمَاء مَاء فَسَلَکَهُ یَنَابِیعَ فِی الْأَرْضِ ثُمَّ یُخْرِجُ بِهِ
زَرْعًا مُّخْتَلِفًا أَلْوَانُهُ ثُمَّ یَهِیجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ یَجْعَلُهُ حُطَامًا إِنَّ فِی ذَلِکَ لَذِکْرَى لِأُوْلِی الْأَلْبَابِ‏ ‏(زمر‏:‏ 21‏) مگر ندیده‏اى که خدا از آسمان آبى فرود آورد، پس آن را به چشمه ‏هایى که در طبقات زیرین زمین است راه داد. آنگاه به وسیله آن کشتزارى با رنگهاى گوناگون بیرون مى‏آورد، سپس خشک مى‏گردد، آنگاه آن را زرد مى‏بینى، سپس خاشاکش مى‏گرداند، یقینا در این دگرگونیها براى صاحبان خرد عبرتى است

جایگاه زمین و کشاورزی از دیدگاه حضرت امام خمینی(ره)

"لازم است دولت، بیش از پیش، کمکهای لازم را به کشاورزی و کشاورزان بکند و در این امر از هیچ کوششی خودداری ننماید و از پیچ وخمهای اداری که موجب تاخیر در این امر حیاتی است، جلوگیری نماید، و در این موضوع [احیای کشاورزی] به استانداران در سطح کشور سفارش اکید نماید که امر کشاورزی در کشور ما، از اهم امور است و هدایت و اجرای آن به وجه صحیح، اساس اقتصاد کشور است . " (صحیفه امام، ج 14، ص 255 )

"مسئولیت ما امروز زیاد است و باید خودمان مملکت مان را آباد کنیم ... مساله کشاورزی در کشور ما در راس امور است ... مملکت از نظر منابع طبیعی، همه چیزش خوب است. آب و زمین خوب دارد و مردمش آگاه و در فکر کشاورزی هستند و دولت باید آنها را تشویق و تقویت بنماید و امکانات لازم را در اختیار آنها بگذارد . " (صحیفه امام، ج 17، ص 130 )

"توجه به بازسازی مراکز صنعتی، نباید کوچک ترین خللی بر ضرورت رسیدن به امور خودکفایی کشاورزی وارد آورد، بلکه اولویت و تقدم این امر باید محفوظ بماند و مسئولین بیشتر از گذشته، خود را مکلف به اجرای آن سازند و در امر احیای اراضی و مهار آبها و ایجاد سدها و تشویق کشاورزان و دامداران و استفاده هرچه بیشتر از نعمت های بیکران الهی تلاش نمایند که مطمئنا خودکفایی در کشاورزی، مقدمه ای است برای استقلال و خودکفایی در زمینه های دیگر." (صحیفه امام، ج 21، ص 158)

جایگاه زمین و کشاورزی از دیدگاه مقام معظم رهبری

«من گلایه‌اى که باید بکنم این است که ما اینجا دانه دانه درخت می کاریم، اما صدها و هزارها درخت در جاهایى که نباید قطع شود، بى‌جهت قطع می شود؛ این خیلى اشکال بزرگى است که وجود دارد. علاوه بر اینکه آبادىها و سرسبزىهاى اطراف شهرهاى بزرگ به غلط و به غصب در اختیار افرادى قرار گرفت که می‌خواستند از زمین سوءاستفاده کنند و هنوز هم دارند می کنند، و سبزى تبدیل شد به سیمان و آهن، این یک مصیبتى براى شهرهاست، باید جداً از آن جلوگیرى شود. این هم وظیفه دولت است، هم وظیفه مجلس است، هم وظیفه شهردارىهاست، هم وظیفه قوه قضاییه است.

هر کدام به نحوى باید جلوى پیشرفت این حرکت غلطى را که امروز متأسفانه در کشور ما وجود دارد را بگیرند ، آن چیزى که ثروت اصلى کشور است، مناطق سبز اطراف شهرهاست، باغات داخل شهرهاست، هم دستگاه‌هاى ذیربط، هم مسئولین و نمایندگان در مجلس، هم مسئولین در قوه قضاییه، در مورد شهرها و حریم شهرها در سرتاسر کشور موظفند که این کار را دنبال کنند.»

گزیده‌ای از بیانات مقام معظم رهبری (مدظله العالی) در هفته درختکاری اسفند 1391

جایگاه زمین و کشاورزی در اصول قانون اساسی

اصل 43

برای‏ تأمین‏ استقلال‏ اقتصادی‏ جامعه‏ و ریشه‏کن‏ کردن‏ فقر و محرومیت‏ و برآوردن‏ نیازهای‏ انسان‏ در جریان‏ رشد، با حفظ آزادگی‏ او، اقتصاد جمهوری‏ اسلامی‏ ایران‏ بر اساس‏ ضوابط زیر استوار می‏شود:

بند 9 - تأکید بر افزایش‏ تولیدات‏ کشاورزی‏، دامی‏ و صنعتی‏ که‏ نیازهای‏ عمومی‏ را تأمین‏ کند و کشور را به‏ مرحله‏ خودکفایی‏ برساند و از وابستگی‏ برهاند.

اصل 44

نظام‏ اقتصادی‏ جمهوری اسلامی‏ ایران‏ بر پایه‏ سه‏ بخش‏ دولتی‏، تعاونی‏ و خصوصی‏ با برنامه‏ریزی‏ منظم‏ و صحیح‏ استوار است‏. بخش‏ دولتی‏ شامل‏ کلیه‏ صنایع بزرگ‏، صنایع مادر، بازرگانی‏ خارجی‏، معادن‏ بزرگ‏، بانکداری‏، بیمه‏، تأمین‏ نیرو، سدها و شبکه‏ های‏ بزرگ‏ آبرسانی‏، رادیو و تلویزیون‏، پست‏ و تلگراف‏ و تلفن‏، هواپیمایی‏، کشتیرانی‏، راه‏ و راه‏آهن‏ و مانند اینها است‏ که‏ به‏صورت‏ مالکیت‏ عمومی‏ و در اختیار دولت‏ است‏. بخش تعاونی شامل شرکتها و مؤسسات تعاونی تولید و توزیع است که در شهر و روستا بر طبق ضوابط اسلامی تشکیل میشود. بخش‏ خصوصی‏ شامل‏ آن‏ قسمت‏ از کشاورزی‏، دامداری‏، صنعت‏، تجارت‏ و خدمات‏ می‏شود که‏ مکمل‏ فعالیتهای‏ اقتصادی‏ دولتی‏ و تعاونی‏ است‏. مالکیت‏ در این‏ سه‏ بخش‏ تا جایی‏ که‏ با اصول‏ دیگر این‏ فصل‏ مطابق‏ باشد و از محدوده‏ قوانین‏ اسلام‏ خارج‏ نشود و موجب‏ رشد و توسعه‏ اقتصادی‏ کشور گردد و مایه‏ زیان‏ جامعه‏ نشود مورد حمایت‏ قانون‏ جمهوری‏ اسلامی‏ است‏. تفصیل‏ ضوابط و قلمرو و شرایط هر سه‏ بخش‏ را قانون‏ معین‏ می‏کند.

اصل 45

انفال‏ و ثروتهای‏ عمومی‏ از قبیل‏ زمینهای‏ موات‏ یا رهاشده‏، معادن‏، دریاها، دریاچهها‏، رودخانه‏ها و سایر آبهای‏ عمومی‏، کوه‏ها، دره‏ها ، جنگلها، نیزارها، بیشه‏های‏ طبیعی‏، مراتعی‏ که‏ حریم‏ نیست‏، ارث‏ بدون‏ وارث‏، و اموال‏ مجهول‏المالک‏ و اموال‏ عمومی‏ که‏ از غاصبین‏ مسترد می‏شود. در اختیار حکومت‏ اسلامی‏ است‏ تا بر طبق‏ مصالح‏ عامه‏ نسبت‏ به‏ آنها عمل‏ نماید. تفصیل‏ و ترتیب‏ استفاده‏ از هر یک‏ را قانون‏ معین‏ می‏کند.

اصل 50

در جمهوری‏ اسلامی‏، حفاظت‏ محیط زیست‏ که‏ نسل‏ امروز و نسلهای‏ بعد باید در آن‏ حیات‏ اجتماعی‏ رو به‏ رشدی‏ داشته‏ باشند، وظیفه‏ عمومی‏ تلقی‏ می‏گردد. از این‏ رو فعالیتهای‏ اقتصادی‏ و غیر آن‏ که‏ با آلودگی‏ محیط زیست‏ یا تخریب‏ غیر قابل‏ جبران‏ آن‏ ملازمه‏ پیدا کند، ممنوع‏ است‏.

سیاستهای کلی نظام در بخش کشاورزی

۱-توسعه پایدار کشاورزی با حفاظت از منابع طبیعی پایه و صیانت و توانمندسازی منابع انسانی

۲-تأمین امنیت غذایی با تکیه بر تولید از منابع داخلی و نیل به خودکفایی در محصولات اساسی، ارتقاء سطح سلامت مواد غذایی تا استاندارد جهانی، اصلاح و بهینه نمودن الگوی مصرف و حمایت مؤثر از تولید و صادرات در محصولات دارای مزیتهای نسبی و ایجاد مزیتهای جدید (از جمله هدفمندنمودن یارانه‌ها در جهت تولید و صادرات)

۳-اصلاح ساختار و نظام بهرهبرداری بخش کشاورزی با تشویق کشاورزان به رعایت اندازههای فنی – اقتصادی واحدهای تولیدی متناسب با نوع فعالیت و شرایط مختلف اجتماعی، اقتصادی و اقلیمی کشور و تأکید بر جهت‌گیری حمایتی دولت از این سیاستها بویژه در واگذاری منابع آب و خاک

۴-نوسازی نظام تولید کشاورزی بر مبنای دانش جدید و بومی‌سازی فناوریهای روز، تربیت، حفظ و تجهیز نیروی انسانی مورد نیاز، توسعه و تقویت تعاونیها و سایر تشکلهای اقتصادی، اجتماعی، صنفی و تخصصی با مشارکت آحاد جامعه و رقابتی نمودن فعالیتها در بخش

۵-ارتقای بهره‌وری از آب در تولید محصولات کشاورزی و استفاده علمی و بهره‌برداری بهینه از سایر نهاده‌های تولید

۶-گسترش زیرساختها و ایجاد انگیزه برای جذب و توسعه سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی با پوشش مناسب بیمه، کاهش احتمال زیان تولید، اجرای سیاستهای حمایتی و متعادل کردن سطح سودآوری کشاورزی با سایر بخشهای اقتصادی

۷-حمایت مؤثر از ساماندهی فرآیند تولید و اصلاح نظام بازار محصولات کشاورزی با هدف بهبود رابطه مبادله بخش با سایر بخشها، افزایش بهرهوری، کاهش هزینه‌های تولید، رعایت قیمت تمام شده محصولات اساسی، تأمین درآمد تولید کنندگان و منافع مصرف‌کنندگان و بهبود کیفیت مواد و فرآورده‌های غذایی

۸-تخصیص یارانه هدفمند به بخش کشاورزی در جهت تحقق خودکفایی، حمایت از ساخت زیربناها، مراعات معیارهای زیست محیطی، قابلیت انعطاف در شرایط محیطی مختلف و ارتقای قدرت رقابت در بازارهای د اخلی و بین‌المللی

۹-ارتقای سطح درآمد و زندگی روستاییان، کشاورزان و عشایر، توسعه پایدار روستاها و مناطق کشاورزی و رفع فقر با تقویت زیر ساختهای مناسب تولید و تنوع بخشی و گسترش فعالیتهای مکمل و اقتصادی به‌ویژه صنایع تبدیلی و روستایی و خدماتی مدرن

فصل دوم
پیشینه تاریخی سازمان امور اراضی کشور
الف: قبل پیروزی انقلاب اسلامی

مسئولیت دولت در برابر بخش کشاورزی همواره تحت تاثیر دیدگاه حکام و سیاستگزاران وقت از دیرباز در مجموعه تشکیلاتی کشور، انعکاس و تبلور داشته است.

پیش از دوره قاجار دولتهای وقت اصولا به بهره برداران کشاورزی به عنوان تولیدکننده توجهی نداشتند و امور کشاورزی عموما به صورت مردمی و محلی ساماندهی می شد.

بر اساس اسناد و مدارک موجود، در ساختار سازمانی دوره قاجار تا پیش از مشروطه، تشکیلاتی با عناوینی مانند اداره خالصجات و دیوان خالصجات وجود داشته و عهده دار امور مربوط زمین در بخش کشاورزی بوده است.

درسال 1285 و پس از استقرار مشروطیت، وزارت خالصهجات و زراعت و فلاحت ایجاد و مظفرالدین شاه، میرزا نصرالله خان ناصرالسلطنه را به عنوان وزیر این وزارتخانه منصوب کرد.

در سال 1286 و دوره اول قانونگذاری در قانون تشکیلات ایالات و ولایات و دستورالعمل حکام در ماده 30 تصریح شده است «حکام باید سعی نمایند که همیشه اطلاعات صحیحه کافیه از وضع ولایتی که قلمرو ماموریت آنهاست داشته باشند یعنی از عده نفوس و وسعت خاک ولایت و ثروت طبیعی آن و مقدار زراعت و چمنها و جنگلها و از چگونگی شغل و ... و کلیه اطلاعاتی که اوضاع و احوال ولایت و اهالی را نشان میدهد».

در سال ۱۲۹۶ وزارت فلاحت و تجارت و فوائد عامه ایجاد شد.

در سـال ۱۳۱۰ اداره کل فلاحت در تشـکیـلات وزارت اقتصـاد ملـی به تصـویـب رسیـد.

در سال ۱۳۱۷ فرهنگستان ایران واژه کشاورزی را به جای لغت فلاحت انتخاب کرد و اداره کل فلاحت بـه اداره کل کشاورزی تغییر نام یافت.

درسال ۱۳۲۰ وزارت کشاورزی مشتمل بر ۱۴ اداره شامل حوزه زمین و دو بنگاه به وزارتخانه تبدیل شد و علی اکبر حکیمی به عنوان اولین وزیر کشاورزی به مجلس شورای ملی معرفی شد.

در دی ماه ۱۳۴۰ قانون اصلاحات ارضی تصویب شد و پس از رفراندوم ششم بهمن ۱۳۴۱ به مرحله اجرا در امد.

در سال 1340 شورای عالی اصلاحات ارضی ایران بر اساس ماده ۷ قانون اصلاحی قانون اصلاحات ارضی و به منظور تعیین روش و خط مشی واحد و نظارت بر حسن اجرای وظایف پیش بینی شده، در قوانین اصلاحات ارضی تشکیل شد.

در آبان ماه ۱۳۴۶ قانون تشکیل وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستایی تصویب و در تاریخ ۵ آذر ۱۳۴۶ ابلاغ شد.

در اسفندماه سال 1349 قانون تشکیل وزارت تعاون و امور روستاها به جای وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستایی تصویب و ابلاغ شد. بر اساس این قانون سازمان اصلاحات ارضی به عنوان زیر مجموعه وزارت جدید تاسیس شد.

ب: بعد از پیروزی انقلاب اسلامی

در فروردین ماه 1359 قانون نحوه احیاء و واگذاری اراضی کشاورزی در حکومت جمهوری اسلامی ایران تهیه و به تصویب شورای انقلاب رسید.

در راستای قانون نحوه احیا و واگذاری اراضی کشاورزی در حکومت جمهوری اسلامی ایران ستاد مرکزی هیاتهای هفت نفره واگذاری زمین با هدف واگذاری اراضی موات و منابع ملی به روستائیان و کشاورزان در سراسر کشور تاسیس شد.

در خرداد ۱۳۷۰ مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه روند اصلاحات ارضی را قانونی اعلام نمود. از این تاریخ مجددا تشکیلات اصلاحات ارضی در وزارت کشاورزی ساماندهی گردید.

در بهمن ماه 1371 از ادغام تشکیلات سازمان اصلاحات ارضی وستاد مرکزی هیاتهای هفت نفره، سازمان اموراراضی کشور تاسیس شد. سازمان امور اراضی کشور از این تاریخ به عنوان سازمانی مستقل و وابسته به وزارت کشاورزی (و پس از ادغام وزارت جهاد کشاورزی) با تنوعی از وظایف و ماموریت های حاکمیتی فعالیت می کند.
«حفظ کاربری، یکپارچگی، ساماندهی و توسعه اراضی» حوزه های اصلی ماموریتی سازمان در جهت مدیریت بر اراضی کشاورزی و واگذاری اراضی برای طرحهای کشاورزی و غیرکشاورزی است.

فصل چهارم
قوانین و مقررات

بیش از 100 قانون مهم درکشور به عنوان اسناد بالادستی، تکالیف وماموریت های سازمان اموراراضی را مشخص کرده که اهم این قوانین به این شرح است:

لایحه قانونی اصلاح لایحه قانونی واگذاری و احیای اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران

آیین‌نامه اجرایی لایحه قانونی اصلاح لایحه قانونی واگذاری و احیای اراضی درحکومت جمهوری اسلامی ایران

قانون اصلاح ماده 33اصلاحی قانون حفاظت وبهره برداری از جنگلها ومراتع

قانون اصلاحی اصلاحات ارضی

قانون تقسیم و فروش املاک مورد اجاره به زارعین مستاجر

مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام درخصوص تعیین تکلیف باقیمانده قراء، مزارع واملاک مشمول قانون اصلاحات ارضی

قانون اراضی کشت موقت

قانون مرجع تشخیص اراضی موات و ابطال اسناد آن

قانون تعیین تکلیف اراضی مزروعی و اعیان مستحدث از طرف اشخاص در دهات ومزارع خالصه

قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی

دستورالعمل اصلاحی ضوابط واگذاری اراضی منابع ملی ودولتی

قانون حفظ کاربری اراضی زراعی وباغها واصلاحات بعدی و آئین نامه اجرایی آن

قانون اراضی بایر

قانون جلوگیری از خرد شدن اراضی کشاورزی وایجاد قطعات مناسب فنی، اقتصادی وآئیننامه مربوطه

مواد مرتبط در قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران

قانون مواد الحاقی به قانون تقسیم و فروش املاک مورد اجاره به زارعین مستاجر

قانون مواد الحاقی به قانون اصلاحات ارضی

آئین نامه عمران اراضی بایر مصوب 1355 و اصلاحات و الحاقات بعدی

قانون انحلال بنگاه خالصجات

قانون راجع به انتقال املاک و خالصجات دولتی به وزارت کشاورزی

قانون تقسیم عرصه و اعیان باغات مشمول قوانین و مقررات اصلاحات ارضی بین مالکان و زارعان مربوط

قانون ترتیب رسیدگی و ختم پرونده های اصلاحات ارضی

لایحه قانونی اصلاح لایحه قانونی ترتیب رسیدگی به اختلافات و دعاوی مربوط به اراضی گنبد و دشت گرگان

قانون نحوه رسیدگی و اتخاذ تصمیم مجدد نسبت به تصمیمات و آراء هیات های واگذاری زمین و ستاد مرکزی در مورد اراضی کشت موقت که مورد نقض دیوان عدالت اداری واقع شده و یا بشود.

ماده 75 و 84قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 28/12/73 مجلس شورای اسلامی

مواد 69، 110 و 111 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 4/10/1381 هیات وزیران

اساسنامه سازمان امور اراضی و سایر قوانین و مقررات مربوط به امور اراضی که در حوزه ماموریت ها و اختیارات به این سازمان تفویض شده است...

اساسنامه سازمان امور اراضی

هیأت وزیران در جلسه مورخ 1375.11.7 بنا به پیشنهاد مشترک شماره .9811د1. مورخ 1374.10.27 سازمان امور اداری و استخدامی کشور و به استناد تبصره های3 و 4 ماده واحده قانون تفکیک وظایف وزارتخانه های کشاورزی و جهاد سازندگی- مصوب1369- اساسنامه سازمان امور اراضی را به شرح زیر تصویب نمود:

فصل اول - کلیات

ماده 1 - سازمان امور اراضی که در این اساسنامه سازمان نامیده میشود، مؤسسه دولتی وابسته به وزارت کشاورزی(جهادکشاورزی) است که به منظور انتظام بخشیدن به اجرایقوانین و مقررات مربوط به امور زمین در محدوده وظایف و اختیارات وزارت جهاد کشاورزی، ستاد مرکزی واگذاری زمین و هیأتهای هفت نفره واگذاری زمین از ادغام تشکیلات اجرایی سازمان اصلاحات ارضی، ستاد مرکزی واگذاری زمین و هیأتهای هفت نفره واگذاری زمین تشکیل میشود.

تبصره 1 - کلیه وظایف و اختیارات اجرایی ناشی از قوانین و مقررات ناظر بر دستگاههای یاد شده، همچنین کلیه اعتبارات، تجهیزات، نیروی انسانی، اموال،داراییها و تعهدات آنها در مرکز به سازمان و در استانها با نظر وزیر کشاورزی(جهادکشاورزی) به سازمانهای کشاورزی(جهادکشاورزی) استانها منتقل میشود.

تبصره 2 - ستاد مرکزی واگذاری زمین و هیأتهای هفت نفره واگذاری زمین با حفظ اختیارات و مسئولیتهای قانونی خود به عنوان مراجع سیاستگزاری وتصمیمگیری در امور واگذاری زمین، در محدوده قوانین و مقررات و در چهارچوب سازمان جدید نسبت به انجام مسئولیتها و فعالیتهای مربوط اقدام و فقطتشکیلات و امور اجرایی آن در سازمان متمرکز میشود. (سازمان از نظر تشکیلاتی و اجرایی موظف به ارائه خدمات لازم به ستاد و هیأتهای یاد شده است.)

ماده 2 - مرکز سازمان در تهران است و واحدهای خارج از مرکز آن ضمن حفظ ارتباط تخصصی با سازمان، زیر نظر سازمانهای کشاورزی استان انجام وظیفهمیکنند.

ماده 3 - سازمان دارای شخصیت حقوقی مستقل و استقلال مالی و اداری است و برابر قوانین و مقررات و مفاد این اساسنامه فعالیت میکند.

ماده 4 - رییس سازمان نماینده تامالاختیار وزارت کشاورزی(جهادکشاورزی) در ستاد مرکزی واگذاری زمین است.

فصل دوم - هدف و وظایف اساسی

ماده 5 - هدف سازمان عبارت از برنامهریزی و تعیین خط مشی در حدود وظایف سازمان و انجام وظایف محول شده در خصوص کلیه اراضی غیر شهریمشمول حوزه فعالیت و اختیارات وزارت کشاورزی(جهادکشاورزی)در سطح کشور است.

ماده 6 - وظایف اساسی سازمان در حدود وظایف و اختیارات وزارت کشاورزی (جهادکشاورزی) عبارتست از:

الف - انجام کلیه وظایف، اقدامات و تکالیف قانونی مرتبط با هدف سازمان که توسط مراجع ذیصلاح بر عهده وزارت کشاورزی(جهادکشاورزی)یا سازمان گذاشته شده یامیشود.

ب - انجام اقدامات لازم به منظور حفظ حقوق دولت در هر یک از انواع اراضی مشمول قوانین مربوط به حوزه وظایف و اختیارات وزارت کشاورزی(جهادکشاورزی).

ج - تهیه و تدوین مقدمات لازم برای تثبیت مالکیتهای شرعی و قانونی، حفظ یکپارچگی اراضی و حفظ کاربری اراضی کشاورزی با رعایت حقوق متقابل مردمو دولت.

د - اجرای قوانین و مقررات مربوط به اصلاحات ارضی و رفع اشتباهات ناشی از واگذاری و حل اختلاف موجود در این زمینه.

ه - مطالعه و جمعآوری اطلاعات مربوط به اراضی کشاورزی کشور و تهیه و تنظیم شناسنامه برای این قبیل اراضی.

و - کمک به توسعه سطح زیر کشت از طریق تملک و واگذاری اراضی مشمول قوانین مربوط به وظایف سازمان.

ز - ایجاد فرصتهای شغلی برای روستاییان بیزمین و کم زمین از طریق واگذاری زمین.

ح - ایجاد فرصتهای مناسب برای تحصیلکردگان و فارغالتحصیلان رشتههای مختلف کشاورزی از طریق واگذاری زمین.

ط - واگذاری زمین برای طرحهای زراعی، باغبانی و نظایر آنها.

فصل سوم - وظایف و اختیارات رییس سازمان

ماده 7 - رییس سازمان توسط وزیر کشاورزی(جهادکشاورزی) منصوب میشود و دارای وظایف و اختیارات زیر است:

الف - ابلاغ مصوبات ستاد مرکزی واگذاری زمین به مراجع ذیربط و نظارت بر اجرای دقیق آنها. در صورت عدم ابلاغ مصوبات ظرف ده روز توسط رییس سازمان، دبیر ستاد مرکزی واگذاری زمین مصوبات را رأساً به مراجع مربوط ابلاغ میکند.

ب - نظارت بر حسن اجرای قوانین و مقررات مربوط به امور زمین در چهارچوب اهداف و وظایف تعیین شده.

ج - تأیید برنامههای سازمان و پیشنهاد آنها به مراجع ذیصلاح برای تصویب.

د - تأیید بودجه سازمان و پیشنهاد آن به مراجع ذیصلاح برای تصویب.

ه - انتخاب نمایندگان وزارت کشاورزی(جهادکشاورزی) در هیأتهای هفت نفره واگذاری زمین و صدور احکام مربوط در صورت تفویض وزیر جهادکشاورزی.

و - نظارت بر حسن اجرای آییننامهها، ضوابط و مقررات مالی، اداری و استخدامی،

ز- اعمال هماهنگیهای لازم برای واگذاری اراضی با توجه به قوانین ومقررات ذیربط.

ح - استیفای منافع و دفاع از حقوق سازمان در دادگاهها و مراجع صالح قضایی و قانونی، اصالتاً یا توسط وکیل با حق توکیل غیر در چهارچوب اختیارات تفویضشده.

ط - امضای قراردادها، چکها و اسناد تعهدآور سازمان با رعایت مقررات مربوط.

ی - عزل و نصب کارکنان، معاونان و مدیران سازمان.

ک - انجام سایر وظایف و امور محول شده از سوی وزیر کشاورزی(جهادکشاورزی).

تبصره - رییس سازمان میتواند تمام یا قسمتی از وظایف و اختیارات خود را به معاونان یا مدیران سازمان واگذاری کند.

فصل چهارم - سایر مقررات

ماده 8 - سازمان تابع مقررات اداری،مالی، تشکیلاتی واستخدامی وزارت کشاورزی (جهادکشاورزی) - موضوع تصویبنامه شماره .946ت 13ه مورخ 1371.1.29 - واصلاحات بعدی آن است.

ماده 9 - کلیه مستخدمانی که در اجرای مصوبه شماره .2265دش مورخ 1371.11.19 شورای عالی اداری به این سازمان منتقل میشوند، تابع مقرراتاستخدامی این سازمان هستند و بر حسب تشکیلات مصوب که به سازمان امور اداری و استخدامی کشور میرسد در پستهای سازمانی مناسب استقرار مییابند.

فصل پنجم
ماموریت ها، رویکردها،
سیاست ها و برنامه ها

ماموریت های اصلی سازمان

الف- حفظ کاربری اراضی کشاورزی
ب-یکپارچگی و بهره وری اراضی کشاورزی
ج- واگذاری و توسعه اراضی کشاورزی
د- ساماندهی و تعیین تکلیف اراضی
1-ماموریتهای سازمان در بخش کشاورزی
2- ماموریتهای سازمان در سایر بخش ها
تامین اراضی مورد نیاز بخش های صنعت، خدمات، مسکن و ...
3- حفظ متقابل حقوق مردم و دولت در امور مربوط به اراضی کشور
4- مرجعیت امور زمین در سراسر کشور

رویکرد اهداف و برنامه ها

الف- اولویت بندی فعالیت ها و اقدامات سازمان بر مبنای توالی حفظ کاربری، یکپارچگی، ساماندهی و توسعه اراضی به منظور مدیریت صحیح و اصولی بر اراضی کشاورزی

ب- توسعه و تجهیز منابع و تقویت توان حاکمیتی و اجرایی سازمان در مدیریت اراضی کشاورزی کشور،

ج- حمایت از بخش غیر دولتی و جلب همکاری و مشارکت مردم و سازمان های مردم نهاد در اجرای ماموریت های سازمان،

د- جلب همکاری کلیه دستگاههای اجرایی دولتی و همچنین قوه قضائیه و مجلس شورای اسلامی و جوامع محلی در دستیابی به اهداف و ماموریت های سازمان،

ه- ایجاد سازمان چابک، هوشمند و پاسخگو،

و- عمومی سازی فرهنگ حفاظت، یکپارچگی، توسعه و ساماندهی اراضی کشاورزی و ترویج و اطلاع رسانی هدفمند،

ز- ایجاد نظام برنامه ریزی مبتنی بر دانش و تجارب داخلی و بین المللی و سازماندهی فرایندی امور و وظایف،

ح- نظام سازی در انجام ماموریت ها و وظایف سازمان واصلاح و بهبود مستمر فرایندها،

ط- توسعه فناوری اطلاعات و سنجش از دور در پایش، نظارت و آمایش اراضی کشاورزی،

ی - توسعه دولت الکترونیک در ارائه خدمات سازمان،

ک- حفظ حقوق متقابل مردم و دولت در انجام وظایف و ماموریت ها،

ل- تسهیل و تسریع در انجام امور مردم و حل و فصل مسائل مالکیتی کشاورزان،

م- توسعه و تقویت نظام نظارت فرایندی،

ن- قاطعیت در برخورد با پدیده زمین خواری و متخلفان تغییر کاربری اراضی،

س- توسعه و تقویت نظام های علمی محلی و منطقه ای بهره برداری و مدیریت بر زمین،

ع- توسعه اراضی به منظور بهره وری اصولی از اراضی کشور در تولید و امنیت غذایی،

ف- ایجاد نظام برنامه محور در مدیریت و بهره وری اراضی کشاورزی،

ص- توجه به امور آموزشی، مهارتی و رفاهی کارکنان،

سیاست ها و برنامه ها

سازمان امور اراضی کشور به منظور مدیریت بر اراضی و انتظام بخشیدن به اجرای قوانین و مقررات مربوط به امور زمین در محدوده وظایف و اختیارات وزارت جهاد کشاورزی و اهداف و ماموریت های محوله تاسیس شده است. این سازمان در جهت صیانت از اراضی کشاورزی کشور اجرای دهها قانون و مقررات را بر عهده دارد. در دوران نوین سازماندهی و نقش آفرینی موثر در بخش کشاورزی، سیاست ها و برنامههای سازمان ذیل دو ماموریت کلان و شش حوزه کاری ساماندهی شده است. علاوه بر این مجموعهای از برنامه ها در جهت «سازماندهی و توسعه و تجهیز منابع» جهت نیل به اهداف و برنامه های کلان سازمان طراحی شده است. عناوین ماموریت های کلان و حوزه های کاری سازمان به شرح زیر است و برنامههای سازمان در هر حوزه در ادامه تشریح شده است.

1-حفظ کاربری و یکپارچگی اراضی
ب- یکپارچگی و بهره وری اراضی
2- ساماندهی و توسعه اراضی
الف-واگذاری و توسعه اراضی
ب- ساماندهی و تعیین تکلیف اراضی
ج- نظارت و ارزیابی طرح های واگذاری
د- مطالعات، پایش و مهندسی اراضی

برنامه های اجرایی حوزه حفظ کاربری و یکپارچگی اراضی

الف-حفظ کاربری اراضی

تدوین سیاستها، برنامههای اجرایی و هماهنگی در سطوح ملی و استانی به منظور اجرای کامل قانون حفظ کاربری اراضی زراعی وباغها

افزایش پوشش حفاظتی اراضی کشاورزی به ویژه در نقاط حساس و بحرانی از 25 درصد به 100 درصد طی پنج سال

تشکیل گشت ویژه حفاظت از اراضی کشاورزی با استفاده از ظرفیت های موجود در بخش غیردولتی و نیروی انتظامی

تامین تجهیزات، خودرو و امکانات موردنیاز واحدهای استانی و شهرستانی برای حفظ کاربری اراضی کشاورزی

تامین نیروی انسانی واحدهای استانی و شهرستانی و آموزش کارکنان شاغل در امور اراضی برای تقویت توانمندی های فنی و حقوقی

بازنگری در فرایند و روش های تشکیل پرونده، بررسی و تصمیم گیری در درخواستهای تغییر کاربری

تقویت نظارت بر مجوزهای تغییر کاربری کشاورزی و غیر کشاورزی با استفاده از توان سازمان نظام مهندسی کشاورزی و بخش غیر دولتی

پیگیری برای تصویب اصلاحیه قانون حفظ کاربری

راه اندازی دبیرخانه نظارت و ارزیابی عملکرد کمیسیونهای تغییر کاربری استانها

راه اندازی دبیرخانه مرکزی تجدیدنظر درمجوزهای تغییر کاربری اراضی

نظام سازی برای شناسایی تغییر کاربریهای غیرمجاز و برخورد با متخلفین

بازنگری در ضوابط، شاخص ها و روش های حفظ کاربری از جمله مصادیق تغییرکاربری.

بازنگری در ضوابط و روش های تقویم و ارزیابی اراضی زراعی وباغها

هماهنگی با قوه قضائیه و نیروی انتظامیبرایصدور احکام قلع وقمع و اعاده وضعیت اراضی کشاورزی

ساماندهی و نظارت بر چگونگی تشخیص و یا تغییر کاربری اراضی کشاورزی در محدوده شهرها، شهرک ها وطرحهای هادی روستاها

هماهنگی و تعامل با نهادها ودستگاههای ذیربط درفرآیند حفظ کاربری اراضی کشاورزی

راه اندازی بانک اطلاعات اراضی وپایش تغییرات آن

اصلاح روش های قیمت گذاری و تدقیق نحوه محاسبه عوارض و جرائم تغییر کاربری

تقویت جایگاه حفاظت از اراضی کشاورزی با رویکرد تقویت بخش های فنی و انتظامی و ارتقاء جایگاه حفاظت فنی

برنامه ریزی و سازماندهی در جهت حل و فصل قریب به 80 هزار پرونده های مطرح در مراجع قضایی در سطح کشور و جلوگیری از اطاله دادرسی با هماهنگی قوه قضائیه و در صورت نیاز اخذ تصویبنامه از دولت و مجلس شورای اسلامی و ایجاد راهکار غیر قضایی برای تعیین تکلیف آنها

تدوین ضوابط، مقررات و مشوق های جدید برای حفظ کاربری و توسعه اراضی کشاورزی
به ویژه باغها

جلوگیری از تغییر کاربری حقابه های کشاورزی به عنوان اساس حفظ کاربری اراضی کشاورزی

کاهش معافیت ها و حذف برخی موارد غیر ضرور در تغییر کاربری اراضی کشاورزی

ب-یکپارچگی و بهره وری اراضی

بازنگری و تدوین حدنصابهای فنی و اقتصادی اراضی کشاورزی به منظور ارتقاء شاخصهای بهره وری

تدوین برنامه اجرایی و بسته های تشویقی وترغیبی برای تجمیع ویکپارچگی اراضی کشاورزی با هماهنگی معاونت های ذیربط وزارت متبوع

ساماندهی، هماهنگی و حمایت از یکپارچه سازی اراضی کشاورزی برای ایجاد واحدهای کوچک، متوسط و بزرگ کشت و صنعت های غیر دولتی

فعال کردن سازمان های جهاد کشاورزی استان ها برای اجرای طرح یکپارچه سازی اراضی و تعیین برش استان از پیش بینی اجرایی آن

حمایت از سرمایه گذاری های غیر دولتی برای اجرای برنامه یکپارچه سازی اراضی

تدوین تجارب سایر کشورها خصوصا کشورهای هم رده و دارای وضعیت اراضی همسان، در تجمیع و یکپارچگی و بزرگ مقیاس نمودن اراضی

هماهنگی با سازمان ثبت اسناد واملاک کشور دراجرای قانون جلوگیری از خرد شدن اراضی کشاورزی

پیگیری تکالیف مندرج در ماده194 قانون برنامه پنجم توسعه در زمینه تقویت مدیریت یکپارچه اراضی وتجمیع عرصه های خرد کشاورزی

هماهنگی وپیگیری تکالیف مندرج در ماده 146 قانون برنامه پنجم توسعه در انجام حمایت از تعاونیهای تولید کشاورزی واتخاذ سیاستهای تشویقی برای یکپارچه سازی زمینهای کشاورزی

توسعه یکپارچه سازی اراضی از طریق تقویت نظام های بهره برداری از زمین در قالب کشت و صنعت های خصوصی، گروههای مشاع و سهامی خانوادگی، اجاره، مزارعه، غارس و سایر نظام های خرده مالکی

تسهیل فرآیند تجمیع ویکپارچگی اراضی و ساماندهی سیاست های تشویقی و خدمات زیربنایی برای یکپارچگی و توسعه اراضی بزرگ مقیاس

هماهنگی و حمایت از نظام صنفی بهره برداران کشاورزی و تعاونی های تولیدی و سهامی زراعی برای اجرای طرح های یکپارچه سازی اراضی

برنامه ریزی و ساماندهی واحدهای مشاع کشاورزی در قالب تشکلهای مناسب حقوقی

هماهنگی با سازمانهای ذیربط در تشکیل تعاونی، واحد صنفی و یا شرکت های سهامی برای ایجاد روشهای یکپارچه در بهره برداری از اراضی کشاورزی

رفع موانع حقوقی، مالکیتی و ثبتی متقاضیان تجمیع و یکپارچه سازی اراضی

هماهنگی به منظور ارائه خدمات فنی و اعتباری برای متقاضیان تجمیع و یکپارچهسازی اراضی

تدوین سیاست های مدیریت بر زمین و زمینداری با رویکرد تولید و بهره برداری مطلوب آب

تدوین برنامه اجرایی نوسازی و تجهیز نظام های نوین آبیاری برای متقاضیان یکپارچگی اراضی کشور با هماهنگی معاونت آب و خاک

تشکیل ستاد هماهنگی تجمیع و یکپارچه سازی اراضی با حضور نمایندگان معاونت برنامه ریزی و اقتصادی، آب و خاک و سازمان تعاون روستایی با مسئولیت سازمان اموراراضی و تشکیل کارگروههای اجرایی در کلیه استان ها و تعیین نقش و مسئولیت هریک از سطوح معاونت ها، سازمانها، ستاد و استان ها

توجه به زون های جدید مبتنی بر نظام های بهره برداری در بحث مدیریت بر زمین

تدوین سیاستها، برنامههای اجرایی و هماهنگی برای اجرای قانون جلوگیری از خرد شدن اراضی کشاورزی و ساماندهی و هماهنگی در سطح ستاد و استان

ج-مطالعات، پایش ومهندسی اراضی

هماهنگی با سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در جهت اجرای طرح کاداستر اراضی کشاورزی و اجرای طرح کاداستر اراضی کشاورزی کشور در سطح 18 میلیون هکتار با اولویت عرصه های نزدیک به شهرها و روستاها مطابق با پلاکهای ثبتی و اسناد مالکیت دولت

برنامه ریزی به منظورتشکیل بانک اطلاعات جغرافیایی و تهیه نقشه جامع کاربری اراضی کشاورزی کشور

اجرای طرح های تحقیقاتی ومطالعاتی کاربردی درحوزه اراضی کشاورزی و ماموریتهای سازمان

برنامه ریزی و اجرای پروژه استفاده از اطلاعات ماهواره ای در پایش اراضی کشاورزی

تدوین ضوابط و معیارهای بخش کشاورزی در شهرسازی و معماری در حوزه مسئولیتها و اختیارات وزارت جهاد کشاورزی و حوزه های کالبدی توسعه شهری و پیگیری آن در شورای عالی معماری و شهرسازی

تدوین برنامه و ضوابط تغییر کاربری اراضی ملی و کشاورزی داخل محدوده و حریم شهرها در کمیسیونهای ماده 5 قانون تاسیس شورایعالی شهرسازی ومعماری ایران و نظارت بر عملکرد نمایندگان وزارت در کمیسیون ها

پایش اراضی تحت کشت و بهره برداری و تعیین سطوح اراضی بایر با استفاده از روشهای نوین و مدیریت بر آنها

برنامه ریزی و نظارت بر فرایند و نحوه تشخیص حریم روستاها و طرح های هادی روستایی

پیگیری آمایش اراضی کشاورزی و هماهنگی با دستگاههای مسئول طرح آمایش سرزمین در کشور

ساماندهی کاربری اراضی کشاورزی وتبیین نظام تعیین کاربریها بر اساس شرایط اقلیمی و اکولوژیکی

تنظیم تفاهمنامههای همکاری با سازمانهای ذیربط در زمینه حسن اجرای طرحهای توسعه شهری و سرزمینی و طرحهای کالبدی توسعه شهرسازی با رویکرد حفظ اراضی کشاورزی

تشکیل دبیرخانه راهبری و نظارت بر کمیسیون های ماده5 بررسی طرح های شهری و تدوین ضوابط و مقررات آن

پیگیری جهت تدوین و تصویب برنامه آمایش سرزمین در کشور با رویکرد حفظ اراضی کشاورزی و توسعه اراضی با استفاده از متخصصان و دانش داخلی و تجارب بین المللی

تعیین تکلیف اراضی روستائیان و خانه سراهای روستائی واقع در طرح های هادی روستائی و همچنین اراضی واقع در محدوده حریم شهرهای دارای طرح جامع مصوب

تهیه نقشه و جانمایی وضعیت فعلی و امکان توسعه و کاربری اراضی باغات کشور با رویکرد مزیتهای نسبی و برنامه های توسعه با هماهنگی واحدهای تحقیقاتی و اجرایی

تهیه نقشه و جانمایی وضعیت فعلی و امکان توسعه و کاربری اراضی کشاورزی واقع در دشت های کشور و مناطق دارای مزیت های نسبی به منظور تدوین ضوابط خاص برای حفظ کاربری، یکپارچه سازی و توسعه با هماهنگی واحدهای تحقیقاتی و اجرایی

برنامه ریزی به منظوراستفاده از فناوری های نوین در اجرای برنامه های حفظ کاربری، یکپارچگی، ساماندهی و توسعه اراضی

ساماندهی و توسعه اراضی

برنامه های اجرایی حوزه ساماندهی و توسعه اراضی

الف-واگذاری و توسعه اراضی

هماهنگی با سازمان جنگلها ومراتع کشور به منظور مطالعات شناسایی، مکانیابی و استعدادیابی اراضی در سطح 4.3 میلیون هکتار

تدوین برنامه جامع و انجام مطالعات کاربردی شناسایی و استعدادیابی اراضی منابع طبیعی و دولتی کشور و تعیین کاربری آنها، براساس توان اکولوژیکی و تولیدی اراضی

تغییر برنامه واگذاری اراضی از متقاضی محور به برنامه محوری در راستای توسعه هریک از زیربخش ها

توسعه اراضی با اولویت واگذاری اراضی برای طرح های کشاورزی در سطح 1.3 میلیون هکتار

تصویب نظام نظارت بر واگذاری اراضی ملی دولتی و تعیین تکلیف طرح های
نیمه تمام و اجرا شده

اصلاح نظام قیمت گذاری در تنظیم اجاره و فروش اراضی

ایجاد دبیرخانه مرکزی هیئت های نظارت بر اجرای طرح های واگذاری و تدوین نظام نظارتی جامع

تجدید نظر در آئین نامه واگذاری و نصاب اراضی قابل واگذاری

ساماندهی مجدد و تقویت ستاد مرکزی هیات های واگذاری و احیاء اراضی کشور و هیاتهای استانی

بازنگری و تدوین دستورالعمل واگذاری اراضی با رویکرد بازمهندسی، جامع نگری و توجه به :

فرایند مکان یابی، شناسایی، استعدادیابی و تخصیص

فرایند واگذاری بر پایه مواد 31 و 32 و هیات های واگذاری و احیاء اراضی

فرایند نظارت و ارزیابی واگذاری ها

فرایند اجاره و فروش و تدقیق قیمتها و چگونگی جایگزینی مجریان طرح ها

برنامه ریزی به منظور تقویت نظارت بر فعالیت هیات های 7 نفره استانی

تدوین نظام جایگزینی متقاضیان جدید به جای مجریان طرح های واگذاری فسخ شده وتامین هزینه اعیانی توسط آنها

حذف متقاضی محوری در واگذاری زمین و برقراری ساز وکار مناسب از طریق تعیین شاخصها و تهیه نقشه های استعدادیابی و کاربری اراضی و طرحهای مصوب

واگذاری اراضی کشاورزی بر پایه برنامه توسعه و سیاست های وزارت متبوع در زراعت، باغبانی، امور دام شیلات و صنایع تبدیلی کشاوری

اولویت دادن واگذاری ها به طرح های دانش بنیان، محصولات اساسی، صنایع تبدیلی با ارزش افزوده بالا

ایجاد بانک اطلاعات اراضی واگذاری شده از ابتدای پیروزی انقلاب تا سال 1392 با توجه به واگذاری حدود یک میلیون هکتار اراضی واگذاری غیر کشاورزی و حدود دو میلیون و یکصدهزار هکتار اراضی واگذاری به طرح های کشاورزی

واگذاری اراضی با رویکرد توجه به نظامهای بهره برداری و ایجاد گروههای مشاع و نظامهای بهره برداری محلی

ب- ساماندهی و تعیین تکلیف اراضی

تعیین تکلیف اصلاحات ارضی در قراء و مزارع باقیمانده

تدوین نظام مدیریت بر اراضی بایر و انجام اقدامات اجرایی به منظور بازگشت این اراضی به چرخه تولید

تعیین تکلیف اراضی واگذاری کشت موقت و انتقال اسناد مالکیت آنها به کشاورزان

تعیین تکلیف اراضی موات و مدیریت بر این اراضی با هماهنگی سازمان جنگلها مراتع و آبخیزداری.

تعیین تکلیف اراضی خالصه و استیفای حقوق دولت در این اراضی و مالکیت آنها.

ساماندهی مجدد و تقویت شورای عالی اصلاحات ارضی به منظور حل و فصل پروندهها و مسائل کشاورزان.

برنامه ریزی، هماهنگی و انجام اقدامات لازم برای سند دار کردن اراضی کشاورزی

تعیین تکلیف اراضی اختلافی و رفع تداخلات موضوع ماده 9 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی ناشی از اجرای قوانین و مقررات موازی و استیفای حقوق دولت و رعایت حقوق مردم

برنامه ریزی و نظارت بر شورای 5 نفره اصلاحات ارضی استان ها

تنظیم توافقنامه و هماهنگی با سازمان ثبت اسناد و املاک کشور برای صدور اسناد مالکیت اراضی کشاورزی

هماهنگی و جلب همکاری سازمان نقشه برداری کشور برای سنددار کردن اراضی

اخذ اسناد مالکیت اراضی دولتی با هماهنگی سازمان های ذیربط

برنامه ریزی و هماهنگی جهت شناسایی و حفاظت از اراضی دولتی در سطح کشور

ساماندهی و تقویت شورای سه نفره برای تعیین تکلیف اعتراضات تایید شده اشخاص در اصلاحات ارضی

پیگیری و هماهنگی به منظور تعیین تکلیف اراضی مسکونی و خانه سراهای روستایی و اراضی کشاورزی و حل فصل قطعی آنها با رویکرد ایجاد رابطه دوسویه همکاری بین دولت و روستاییان و بهره برداران بخش کشاورزی

تعیین تکلیف قطعی و رفع تداخلات ناشی از اجرای مقررات موازی از قبیل ملی، اصلاحات ارضی، خالصه، موات با اخذ مصوبات قانونی از مراجع ذیصلاح

هماهنگی و تعیین و تکلیف اراضی تصرف شده منابع ملی توسط کشاورزان که به باغ یا اراضی کشاورزی تبدیل شده است با توجه به سیاستهای وزارت جهاد کشاورزی در تولید و توسعه اراضی

ایجاد بانک اطلاعات اراضی واگذار شده کشت موقت

ایجاد بانک اطلاعات اراضی مشمول اصلاحات ارضی اعم از تعیین تکلیف شده و باقیمانده با رویکرد حفظ حقوق دولت

ج- نظارت برطرحهای واگذاری اراضی

هماهنگی، پیگیری و اجرای قانون اصلاح ماده 33 اصلاحی قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها ، مراتع کشور موضوع نظارت بر اراضی ملی و دولتی

تشکیل دبیرخانه مرکزی هیئت های نظارت بر اجرای طرحهای واگذاری اراضی

ساماندهی و تقویت هیاتهای نظارت استانی و باز مهندسی فرایندها و به منظور اعمال نظارت مستمر

پیگیری برای تحقق اهداف زیر بخش امور اراضی در بسته اجرایی کشاورزی موضوع ماده 217 قانون برنامه پنجم توسعه در خصوص نظارت برطرحهای واگذاری زمین

تدوین و باز بینی ضوابط و دستورالعل های مربوط به حوزه نظارت و ارزیابی طرحهای کشاورزی و غیر کشاورزی

نظارت و ارزیابی طرحهای واگذاری زمین موضوع لایحه قانونی اصلاح لایحه واگذاری و احیاء اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران

نظارت و ارزیابی طرحهای واگذاری موضوع ماده 75 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت

نظارت بر نحوه تقویم اعیانی، ابنیه و مستحدثات در فرآیند خلع ید و استرداد اراضی واگذار شده

هماهنگی و نظارت بر نحوه حفاظت از اراضی و تاسیسات و مستحدثات خلع ید شده از مجریان طرحهای موضوع ماده 11 دستورالعمل نحوه نظارت بر اجرای طرحهای کشاورزی و غیر کشاورزی

طراحی و استقرار بانک اطلاعات به منظور ایجاد وحدت رویه و نظارت عالیه بر روند اجرای قانون اصلاح ماده 33 اصلاحی قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع

انجام هماهنگی و تعامل با نهادها و دستگاههای موثر در اجرای طرحهای واگذاری زمین بمنظور رفع مشکلات وموانع اجرایی فرآیند نظارت براراضی واگذارشده

برنامه ریزی و نظارت بر نحوه وصول اجاره بهاء اراضی و جلوگیری از معوق ماندن حقوق دولت در اراضی ملی و دولتی

نظارت، هماهنگی و پیگیری آراء خلع ید اراضی واگذار شده

پیگیری و ساماندهی گروههای نظارت بر طرحهای واگذاری زمین

تبیین، تدوین و بازیابی فرآیند رسیدگی به پرونده های واگذاری اراضی در راستای اجرای وظایف نظارتی در حوزه واگذاری زمین

سازماندهی، توسعه و تجهیز منابع

ساماندهی مجدد ساختار اجرائی و تشکیلاتی سازمان با رویکرد تقویت بخش های فنی و تخصصی سازمان به منظور اجرای کلیه ماموریت ها، تکالیف و وظایف

استقلال بودجه مالی و اداری سازمان و اخذ ردیف های بودجه هزینه ای، تملک دارایی و درآمد هزینه ای برای اجرای برنامه ها و طرح های اساسی سازمان

تقویت واحدهای استانی و شهرستانی و پایین تر از شهرستان امور اراضی کشور

جذب نیروی انسانی متخصص و تامین کمبود نیروی انسانی واحدهای استانی و شهرستانی در سطح 1500 نفر

تدوین برنامه عملی کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت در راستای اهداف و ماموریتهای سازمان در جهت اجرای طرحهای مدیریت امور اراضی کشور.

اخذ مجوز و تامین منابع جهت پرداخت فوق العاده های ویژه، سختی کار و شرایط محیط در فعالیت های حاکمیتی امور اراضی کشور

تقویت جایگاه، ترویج و مشارکت های مردمی در سازمان و حمایت و تقویت سازمانهای غیردولتی و مردم نهاد و استفاده از آنها در مدیریت امور اراضی کشور

حمایت از تشکیل شرکتهای فنی و تخصصی فعالیت های امور اراضی کشور با اولویت شرکتهای دانش بنیان و فارغ التحصیلان بخش کشاورزی

استفاده از ظرفیت های سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی در تشکیل و ساماندهی شرکتهای خدمات فنی و مهندسی و مشاوره امور اراضی کشور و بکارگیری آنها در فعالیت های اجرائی سازمان

توسعه سیستم های الکترونیکی ارائه خدمات در حوزه های پاسخ به استعلام ها، صدور مجوزها و پروانه ها در فعالیت های امور اراضی کشور

استفاده از توان بخش غیر دولتی در برنامه های اجرایی و واگذاری امورتصدی گری

برنامه ریزی و اجرای بیمه مسئولیت کارکنان امور اراضی کشور

التزام به اسناد بالاسری از قبیل؛ سند چشم انداز، قوانین موجود، برنامه توسعه و بودجه سالیانه و تبیین این اسناد در راستای اجرایی کردن، تهیه اسناد مکمل مانند آئین نامه ها و دستورالعمل ها و هم چنین پیشنهاد تدقیق اسناد در صورت لزوم

برنامه ریزی و سرمایه گذاری در جهت توسعه منابع انسانی سازمان با استفاده از متخصصان داخلی و تجارب جهانی و ارتقاء مهارت کارکنان سازمان در سطح ستاد، استانها و شهرستان ها

ایجاد ارتباط فرآیندی با مجامع منطقه ای و بین المللی و الگوی موفق جهانی در مدیریت امور اراضی

برنامه ریزی و انجام اقدامات فوری کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت ترویج و اطلاع رسانی صحیح و اصولی حفاظت، یکپارچگی، ساماندهی و توسعه اراضی کشاورزی کشور

تشکیل مجمع خبرگان امور اراضی کشور و استفاده از آنها جهت تدوین سیاست های کلان راهبردی سازمان و پیشبرد برنامه های اجرایی

تشکیل شورای فنی و حقوقی سازمان با هدف راهبری سیاست ها و برنامه های سازمان و تدوین لوایح قانونی و مقررات

برنامه ریزی در جهت حل مشکل هزینه های کارشناسی پرونده های قضائی با توجه به هزینه های سنگین کارشناسی پرونده ها در محاکم قضایی از طریق دولت، قوه قضائیه و مجلس شورای اسلامی

تامین کارشناسان حقوقی و کارشناسان فنی اراضی در سطح استانها و ادارات شهرستانها و ساماندهی مجدد حوزه امور حقوقی و امور اراضی تا سطح شهرستانها

الکترونیکی کردن کلیه امور حقوقی و اراضی در سازمان با نگاه سیستمی، اصلاح فرآیندها و روش ها و ایجاد سیستم های یکپارچه

پیگیری در جهت اخذ اعتبارات موردنیاز برای طرح های اساسی سازمان

تدوین و تصویب طرح های اساسی سازمانی کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت سازمان بر مبنای اولویت ها و توالی فعالیت ها در حوزه های حفظ کاربری، یکپارچگی، ساماندهی و توسعه اراضی در سطوح ملی و استانی

تامین خودرو، تجهیزات فنی و مهندسی و امکانات موردنیاز برای انجام وظایف، تکالیف و برنامه های اجرایی سازمان در سطح ستاد، استانها و شهرستان ها

برنامه ریزی جهت رفع نیازهای رفاهی و معیشتی کارکنان سازمان

ایجاد سازمان و تشکیلات فرایند گرا (process-oriented) و مهندسی مجدد فرآیندهای اجرایی سازمان تعیین و تدقیق استانداردها و شاخص های تعیین صلاحیت برای واگذاری پست های سازمانی در رده های مختلف و ساختارشناسی و طراحی مشاغل (o*net) در امور اراضی کشور

منشور ارزشهای سازمان
قانون گرایی و قانون مداری-

خلاقیت و نوآوری-

التزام عملی و فراگیر به رعایت قوانین و مقررات در انجام وظایف و ارائه خدمات تفکر در امور خارج از چارچوب های مرسوم و برخورداری از شهامت، جسارت و آمادگی برای تغییر وضع موجود و دستیابی به شرایط مطلوب

تعهد و مسئولیت-

احساس مسئولیت در انجام فعالیت ها و اعتقاد راسخ به بازخورد واقعی اقدامات

شایسته سالاری-

انتخاب و به کارگیری منابع انسانی زیر بخش و توجه مضاعف به امر انتخاب و انتصاب مدیران از جهت لیاقت و کاردانی

دانش وآگاهی-

توسعه دانش در تمامی سطوح کاری و اعتقاد راسخ به اصول دانایی محوری

بهبود کیفیت خدمات-

توجه به آیندهای بهتر و وجود راهکارهای مناسبتر برای دستیابی به اهداف سازمانی و رضایت مندی عمومی

حفظ کرامت مردم-

حفظ ارزش، جایگاه و منزلت انسانی مراجعین و مخاطبان سازمان امور اراضی

شفافیت و پاسخگویی-

اعتقاد راسخ به اطلاع رسانی مناسب به جامعه و توجه به افکار عمومی

سرعت و دقت-

احساس فوریت و ضرورت در انجام وظایف و اعمال دقت های لازم

عمل به اصول اخلاقی-

صداقت، حفظ امانت، فروتنی و نزاکت در راستای عمل به اصول اخلاقی

مشارکت-

سهیم دانستن کارکنان در فرایند تصمیم سازی و اعتقاد به نقش بی بدیل مردم در تحقق اهداف سازمانی